Αντώνης Ευμορφιάδης, διευθύνων σύμβουλος της φαρμακευτικής εταιρείας Medochemie Ελλάς

 

ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΣΤΟ TIMETV

 

Να πληρώσει η κάθε εταιρεία ανάλογα με το πόσο τα φάρμακά της επιβαρύνουν τον προϋπολογισμό της δημόσιας υγείας. Την πρόταση αυτή καταθέτει στο τραπέζι του δημόσιου διαλόγου ο κ. Αντώνης Ευμορφιάδης, διευθύνων σύμβουλος της φαρμακευτικής εταιρείας Medochemie Ελλάς και μέλος του Δ.Σ. της ΠΕΦ, σύμφωνα με τον οποίο, η υπέρβαση του προϋπολογισμού υγείας (clawback) πρέπει να επιμερίζεται ανάλογα με τη συμμέτοχη των φαρμάκων (πρωτότυπα/γενόσημα) στην υπέρβαση!!

Στην αποκαλυπτική συνέντευξη του κ. Ευμορφιάδη προς το timetvαποκαλύπτεται το μυστικό της επιτυχίας της MedochemieΕλλάς, η οποία μέσα στο εφιαλτικό τοπίο της αγοράς ακολουθεί ανοδική πορεία. Ας τον παρακολουθήσουμε:

 

Κύριε Ευμορφιάδη, τα θέματα υγείας οξύνονται ολοένα και περισσότερο. Τα προβλήματα στην αγορά, με τις ελλείψεις φαρμάκων, τις αντικαταστάσεις ή τη μείωση της δοσολογίας, από την πλευρά των ασθενών, φαίνεται ότι δημιουργούν μια δραματική εικόνα. Θα ήθελα προτού μπούμε στον κόσμο των επιχειρήσεων και αυτό που εσείς αντιπροσωπεύετε, να μας δώσετε μια εικόνα της δημόσιας υγείας και των προβλημάτων που αντιμετωπίζει το κοινωνικό σύνολο.

Κοιτάξτε, η φαρμακευτική δαπάνη από 5 δισ. ευρώ στο τέλος του 2010, έχει πέσει εφέτος – αλλά και το 2015 – στα 2 δισ. ευρώ. Αν λάβετε υπόψη ότι προστέθηκαν οι ανασφάλιστοι, των οποίων οι φαρμακευτικές δαπάνες προσδιορίζονται περίπου στα 300 εκατ. ευρώ, και συνυπολογίσετε και τα εμβόλια και τους ορούς αίματος που είναι άλλα 100 εκατ. ευρώ, τότε μιλάμε για μια πραγματική δαπάνη 1,6 δισ. ευρώ. Καταλαβαίνετε λοιπόν ότι από το ένα άκρο – με τις υπερβολικές δαπάνες – περάσαμε στο άλλο άκρο. Δεν χωρεί αμφιβολία ότι έχουμε «πιάσει πάτο» και ότι δεν πάει άλλο.

 

Σε κοινωνικό επίπεδο, αυτή η τεράστια μείωση των διαθέσιμων κονδυλίων πώς μεταφράζεται;

Να σας πω: H οικονομική κατάσταση έχει πλήξει το βαλάντιο των ασθενών. Και αυτό διότι η τιμή, που έχει μπει και απαιτείται από τον ΕΟΠΠΥ, έχει σίγουρα μια διαφορά σε σχέση με αυτό που ίσχυε στο παρελθόν. Άρα εκεί έχουν υπάρξει κάποια εμπόδια τα οποία, συνεπικουρούσης της οικονομικής δυσπραγίας, δημιουργούν σοβαρά προβλήματα στον ασθενή κατά την αγορά των φαρμάκων του. Αυτό βέβαια οξύνεται από το γεγονός ότι, ενώ η κυβέρνηση είχε εξαγγείλει κάποια μέτρα που είχαν ως στόχο τα γενόσημα να αντικαταστήσουν σε ένα μεγάλο βαθμό τα πρωτότυπα, που ως γνωστόν έχουν για διάφορους λόγους μεγαλύτερο κόστος, αυτό δεν πέτυχε αφού τα γενόσημα έχουν καταπολεμηθεί. Επιτρέψτε μου στο σημείο αυτό να κάνω μια παρένθεση: στο εξωτερικό τα γενόσημα αποκαλούνται «ουσιωδώς όμοια» με τα πρωτότυπα. Αντιθέτως στη χώρα μας λέγονται «γενόσημα», μια λέξη που έχει καταντήσει να θεωρείται αμαρτία ενώ στην πραγματικότητα μιλάμε για το ίδιο φάρμακο. Αν λοιπόν ένας ασθενής έπαιρνε γενόσημο, σίγουρα θα είχε πολύ χαμηλότερη δαπάνη από αυτή που έχει τώρα, αφού προτιμά το πρωτότυπο. Αυτό συμβαίνει διότι έτσι έχει μάθει, διότι φοβάται να κάνει μια διαφορετική επιλογή, διότι ενδεχομένως ακούει φήμες. Έτσι λοιπόν προτιμά το πρωτότυπο, πληρώνοντας παραπάνω συμμετοχή.

Με ρωτάτε λοιπόν ποιο είναι το αποτέλεσμα. Όλα τα παραπάνω έχουν ως συνέπεια πολλοί ασθενείς αντί για δύο χάπια την ημέρα να παίρνουν ένα – ρίχνουν οι ίδιοι τη δοσολογία –, άλλοι αφήνουν να περάσουν κάποιες μέρες από τη στιγμή που θα τους τελειώσει το κουτί με τα φάρμακα για να ξαναπάνε στο γιατρό τους. Αυτό συμβαίνει κυρίως σε νόσους που δεν έχουν συμπτώματα, όπως η υπέρταση, τα λιπίδια, τα τριγλυκερίδια. Όλα αυτά έχουν δημιουργήσει σοβαρό θέμα με τη δημόσια υγεία.

 

Για να έλθουμε στο χώρο των επιχειρήσεων… Θα μπορούσατε να μας δώσετε μια εικόνα των επιπτώσεων στη λειτουργία των εταιρειών από την αύξηση των clawback και rebates; Άλλωστε ο τρόπος λειτουργίας των επιχειρήσεων έχει άμεση επίπτωση στο κοινωνικό σύνολο.

Σαφώς, διότι μια εταιρεία απασχολεί ανθρώπους, οι οποίοι ανήκουν στο κοινωνικό σύνολο και πρέπει να επιβιώσουν, ενώ την ίδια στιγμή η ίδια η εταιρεία είναι ένας κρίσιμος κρίκος στην αλυσίδα της υγείας. Άρα η πορεία και ο δείκτης υγείας μιας εταιρείας συνδέεται άμεσα με το κοινωνικό σύνολο. Τα τελευταία τέσσερα χρόνια οι επιχειρήσεις – ιδιαίτερα οι εταιρείες γενοσήμων – έχουν υποστεί μια μείωση τιμών μεταξύ 55% και 60%. Παράλληλα οι επιστροφές των εταιρειών (rebates) προς το κράτος έχουν αυξηθεί από 9% στο 11% και πάνω. Γίνεται λόγος για το σύνολο των φαρμάκων που διαθέτουμε στα ασφαλιστικά ταμεία και για τα οποία πληρωνόμαστε από τον ΕΟΠΥΥ. Από τη συνολική αυτή δαπάνη εμείς επιστρέφουμε το 11%, ποσό εξαιρετικά μεγάλο για μια εταιρεία η οποία επιβαρύνεται με όλους τους υπόλοιπους φορολογικούς και ασφαλιστικούς συντελεστές. Τρίτον, υπάρχει και η λεγόμενη «αυτόματη επιστροφή» – το περίφημο clawback–, ένα ακόμη ποσό το οποίο καθορίζεται από την κυβέρνηση και το οποίο αφορά τις υπερβάσεις που καταγράφονται στη φαρμακευτική δαπάνη. Για να καταλάβετε για τι ποσά μιλάμε, το πρώτο εξάμηνο του 2014 μας παρουσίασαν μια υπέρβαση 127 εκατ. ευρώ. Αυτά τα χρήματα πρέπει να επιστραφούν από τις όλες επιχειρήσεις – τόσο των γενοσήμων όσο και των πρωτοτύπων –, με βάση το μερίδιο αγοράς που κατέχει η κάθε εταιρεία. Πρόκειται λοιπόν για μια υπέρογκη δαπάνη, που δημιουργεί ασύλληπτη ασφυξία στις επιχειρήσεις.

 

Τι απώλειες καταγράφουν οι επιχειρήσεις σε επίπεδο του ανθρώπινου δυναμικού;

Η ανεργία στον χώρο μας είναι πάρα πολύ μεγάλη και, ξέρετε, το πρόβλημα είναι ακόμη μεγαλύτερο αν συνυπολογίσει κανείς το γεγονός ότι το ανθρώπινο δυναμικό στον τομέα της υγείας είναι υψηλής στάθμης και επιστημονικής κατάρτισης. Το μεγάλο ερώτημα είναι πόσο μπορεί να συνεχιστεί μια τέτοια κατάσταση στο μέλλον. Παρά το γεγονός ότι η δική μας εταιρεία ακολουθεί ανοδική τροχιά, αντιμετωπίζουμε έντονο πρόβλημα λόγω των πολύ μεγάλων εξόδων που σας ανέφερα. Με δυο λόγια είμαστε μπροστά στο πρόβλημα της χαμηλής κερδοφορίας. Για να επιζήσει μια εταιρεία χρειάζεται κέρδη. Αν θέλουμε να διαφυλάξουμε τους ανθρώπους μας, αν θέλουμε να διατηρήσουμε σε ικανοποιητικά επίπεδα τους μισθούς, δηλαδή να μη μειώσουμε μισθούς και να μη διώξουμε ανθρώπους, πρέπει να έχουμε χρήματα για να το πετύχουμε. Αυτό είναι ένα μεγάλο πρόβλημα αυτή τη στιγμή.

 

Αλήθεια, πώς εμφανίζεται η πορεία της επιχείρησής σας. Η Medochemie, μέσα στο εφιαλτικό αυτό τοπίο, δείχνει να βρίσκει διεξόδους ανάπτυξης…

Κοιτάξτε, ας ξεκινήσουμε από το τελευταίο. Η εταιρεία το 2011 έκανε μια σημαντική αναδιοργάνωση. Στην πραγματικότητα έκανε επανεκκίνηση. Εγώ ο ίδιος ανέλαβα τα ηνία της επιχείρησης τέλος του 2010 – αρχές του 2011. Το βασικό στοιχείο που οδήγησε στην ανάκαμψη των επιδόσεών μας ήταν το γεγονός ότι η εταιρεία αναδιοργανώθηκε, και δεν εννοώ μόνο στη δομή της και στη δημιουργία διαδικασιών και λειτουργιών. Σε αυτό που δώσαμε ιδιαίτερη προσοχή ήταν το ανθρώπινο δυναμικό και οι αξίες που αυτό πρέπει να υπηρετεί.

Τι αποτελέσματα είχαμε; Να σας δώσω μια εικόνα: ενώ το 2012 η αγορά των γενοσήμων είχε πέσει κατά 5,6% η Medochemie είχε αύξηση 27,2%. Έτσι, ενώ η Μedochemie ήταν στην 34η θέση στα συνταγογραφούμενα από τον ΕΟΠΠΥ γενόσημα, ανέβηκε στην 27η θέση. Αντιστοίχως το 2013, ενώ η αγορά έπεφτε κατά 3,6%, η εταιρεία μας ανέβαινε κατά 26,2%, γεγονός που «έσπρωξε προς τα πάνω» την εταιρεία, ανεβάζοντάς την στη 17η θέση. Το 2014, σύμφωνα με τα στοιχεία Ιουλίου του IMS, ενώ η αγορά ανέβαινε κατά μέσον όρο με ρυθμό 0,6%, η εταιρεία μας αύξανε τις επιδόσεις της κατά 34%, καταλαμβάνοντας τη 13η θέση. Το ευχάριστο για εμάς είναι ότι, ειδικά τον Ιούλιο, η αύξησή μας ήταν 43%, ενώ η εταιρεία αναρριχήθηκε στην 11η θέση από την 34η το 2012.

 

Πώς επιτύχατε αυτά τα αποτελέσματα;

Κοιτάξτε, θα έλεγα ότι η «καρδιά» της ανάπτυξής μας είναι η συλλογική δουλειά και το κλίμα συνεργασίας που υπάρχει στην εταιρεία. Δηλαδή, πέρα από την καλύτερη οργάνωση και τις διαδικασίες που ακολουθήσαμε, επικεντρωθήκαμε σε δύο πράγματα. Το πρώτο ήταν να ακούμε τους ανθρώπους μας – εννοώ τους ανθρώπους που εργάζονται στην εταιρεία –, να λαμβάνουμε σοβαρά τις προτάσεις τους, να μην κολλάμε σε δικές μας αποφάσεις. Ξέρετε, «εγώ είμαι ο διευθυντής και εγώ μόνο ξέρω»… Δεύτερον, αφουγκραζόμαστε πάρα πολύ καλά την αγορά έτσι ώστε να δείχνουμε την απαραίτητη ευελιξία στο να επικεντρωθούμε στα σημεία εκείνα που θα μας έδιναν αποτελεσματικότητα.

 

Στο προϊοντικό χαρτοφυλάκιό σας είχατε αλλαγές;

Τα προϊόντα της Μedochemie είναι πρώτης κατηγορίας. Η εταιρεία έχει το βασικό εργοστάσιό της στην Κύπρο, αλλά έχει και εργοστάσια στην Ολλανδία και στο Βιετνάμ. Εκεί που δώσαμε έμφαση είναι να προβάλουμε τα προϊόντα μας τα οποία είναι υψηλών προδιαγραφών και ποιότητας.

 

Κυρίως σε ποιους τομείς απευθύνονται;

Απευθύνονται κυρίως στο κεντρικό νευρικό σύστημα και στην παθολογία-καρδιολογία.

 

Κύριε Ευμορφιάδη, ποια είναι η στόχευσή σας για τα επόμενα χρόνια; Πιστεύετε ότι έχετε τις βάσεις για να συνεχίσετε την ίδια αναπτυξιακή πορεία;

Πιστεύουμε ναι. Και αυτός είναι ο στόχος και ο σκοπός μας. Αυτή τη στιγμή η εταιρεία έχει νέα προϊόντα, διαθέτει ένα πλούσιο χαρτοφυλάκιο, το οποίο τα επόμενα χρόνια πρόκειται να «εκταμιεύσει» στην αγορά. Ο σκοπός μας είναι να ενισχύσουμε την αποτελεσματικότητά μας, να βελτιώσουμε την καινοτομία μας, ώστε σε μια αγορά η οποία υποφέρει να μπορέσουμε να διευρύνουμε όσο το δυνατόν περισσότερο το μερίδιό μας.

 

Πόσο αισιόδοξος είστε όμως για την πορεία των γενοσήμων; Θα μπορέσουν αυτά να διευρύνουν το μερίδιο αγοράς τους; Το ερωτώ αυτό διότι υπάρχουν φωνές – μεταξύ αυτών και του προέδρου της ΠΕΦ κ. Τρύφων – που λένε ότι, αν η κυβέρνηση ακολουθήσει την ίδια πολιτική, σε δύο χρόνια δεν θα υπάρχει ελληνικό φάρμακο.

Έχει δίκαιο. Αν δεν ληφθούν τα κατάλληλα μέτρα από την κυβέρνηση θα υπάρξει πρόβλημα. Συμφωνώ με τον κ. Τρύφων.

 

Ποιο μέτρο θεωρείτε αναγκαίο ώστε η ελληνική αγορά να ακολουθήσει την πορεία της ευρωπαϊκής αγοράς φαρμάκων, όπου το μερίδιο των γενοσήμων είναι πολύ μεγαλύτερο;

Κοιτάξτε, αυτά που έχουν γίνει μέχρι στιγμής είναι μέτρα πανικού, είναι αποσπασματικές αποφάσεις που έχουν κάποια αριθμητικά αποτελέσματα, κυρίως στο θέμα της τιμής, όπου αποκλειστικά έχει εστιάσει η κυβέρνηση. Αποτέλεσμα αυτών των αποφάσεων είναι να έχουν πληγεί σοβαρά τα γενόσημα, που είναι μεγάλη ελπίδα αποφόρτισης των ασφαλιστικών ταμείων. Αντιθέτως τα επώνυμα ακριβά προϊόντα – ειδικά τα πανάκριβα προϊόντα του νόμου 38/16 – έχουν υποστεί πολύ μικρές μειώσεις σε σχέση με αυτά τα σκευάσματα.

Επιτρέψτε μου μια παρένθεση για να σας πω ότι, έτσι όπως έχουν διαμορφωθεί τα μέτρα που έχει επιβάλει ο ΕΟΠΠΥ, μιλάμε για μέτρα που ενώ εξαγγέλλονται μετά από έναν-δύο μήνες διαφοροποιούνται ανάλογα με τις αντιδράσεις. Έχουμε το Συμβούλιο Επικρατείας το οποίο ακυρώνει κάποιες αποφάσεις, επομένως τα όποια διαρθρωτικά μέτρα έχουν ληφθεί δεν έχουν αποδώσει. Άρα λοιπόν για να αυξηθεί το μερίδιο των γενοσήμων πρέπει να εφαρμοστούν θεραπευτικά πρωτόκολλα – όχι θεωρητικά, γιατί μέχρι στιγμής αυτό ισχύει –, να εφαρμοστεί μια πολιτική η οποία να ωθεί πραγματικά τον γιατρό και τον ασθενή προς μια φθηνότερη και εξίσου ποιοτική θεραπεία. Έτσι όπως είναι τα πράγματα – έχει δίκιο ο κ. Τρύφων – δεν μπορεί να προχωρήσει το ελληνικό φάρμακο.

Με ρωτήσατε αν είμαι αισιόδοξος. Είμαι σε ό,τι έχει να κάνει με τις δυνατότητες των ανθρώπων και της εταιρείας μου, αλλά σε ό,τι έχει να κάνει με το περιβάλλον έχω πολλά ερωτηματικά.

 

Έχετε απέναντί σας τον κ. Βορίδη… Τι θα του προτείνατε ώστε η εγχώρια παραγωγή και το ελληνικό φάρμακο να μπορέσουν να αναπτυχθούν;

Το πρώτο πράγμα που θα του πρότεινα θα ήταν να δώσει μια ιδιαίτερη προσοχή σε ό,τι έχει σχέση με τον χώρο των γενοσήμων και το ελληνικό φάρμακο. Πώς; Δεν πρέπει το γενόσημο να μπαίνει στην ίδια κατηγορία με τα πρωτότυπα σκευάσματα, σε ό,τι έχει να κάνει με την αυτόματη επιστροφή το clawback, μάλλον. Δηλαδή λέμε ότι υπάρχει ένας στόχος φαρμακευτικής δαπάνης 2 δισ. ευρώ, αυτό που θα του έλεγα λοιπόν είναι να βάλει στόχους ανά κατηγορία και να πει, για παράδειγμα: «Τα γενόσημα πόσο μας στοίχισαν πέρυσι; Πεντακόσια εκατ. ευρώ. Πόσο θέλουμε να τα κάνουμε; Τετρακόσια εκατ. ευρώ. Τα πρωτότυπα πόσο μας στοίχισαν πέρυσι;»… Καταλαβαίνετε τι θέλω να πω. Να πληρώσει αυτός ο οποίος επιβαρύνει περισσότερο τον προϋπολογισμό.

 

Δεν ισχύει αυτό σήμερα.

Ακριβώς. Επομένως το πρώτο είναι αυτό. Το δεύτερο είναι να ληφθούν κάποια διαρθρωτικά μέτρα, κάποιες ρυθμίσεις που έχουν να κάνουν με τη συνταγογράφηση του επώνυμου γενοσήμου, να ισχύσει το πλαφόν συνταγογράφησης και τα θεραπευτικά πρωτόκολλα, τα οποία βέβαια να τηρηθούν!

 

Κύριε Ευμορφιάδη, σας ευχαριστώ θερμά.

Και εγώ ευχαριστώ, κύριε Κτενά.