Αναγνώστης (Τάσος) Τσουκαλάς, Διευθυντής Ανάπτυξης της Apivita

ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΣΤΟ TIMETV

«Η ελληνική φύση είναι τόσο πλούσια ώστε μπορεί να προμηθεύσει 8 Apivita». Τα λόγια αυτά είχε χρησιμοποιήσει ένας από τους πλέον δημιουργικούς έλληνες επιχειρηματίες, ο κ. Νίκος Κουτσιανάς στη διάρκεια των εγκαινίων του νέου εργοστασίου της Apivita. Θέλησε με τον τρόπο αυτό να υποκλιθεί για μία ακόμη φορά στον πλούτο της ελληνικής φύσης, ψήγματα του οποίου συναντά κανείς στα προϊόντα της εξωστρεφούς αυτής ελληνικής επιχείρησης. Η ιδέα είναι απλή: το μέλι, τα αρωματικά φυτά, το ελαιόλαδο αποτελούν την νέα φλέβα χρυσού της εγχώριας μεταοποίησης και ταυτόχρονα μία ακόμη σημαία προβολής της χώρας στο εξωτερικό. Την ίδια αυτή ιδέα προβάλλει ο κ. Αναγνώστης (Τάσος) Τσουκαλάς, Διευθυντής Ανάπτυξης της Apivita στη διάρκεια της συνέντευξης που παραχώρησε στο timetv. Ας τον ακούσουμε.

Κύριε Τσουκαλά, η χώρα μας έχει δείξει μια κλασσική ανικανότητα στο να εκμεταλλευθεί τον φυσικό της πλούτο, υποκλινόμενη πολλές φορές σε προϊόντα τρίτων χωρών. Ποια είναι η γνώμη σας;

Θεωρώ, ότι δεν είναι ακριβώς ανικανότητα. Ενδεχομένως να είναι αδράνεια ή εφησυχασμός. Γιατί έχουμε επαναπαυθεί στην κληρονομιά που έχουμε εδώ και 2.500 χρόνια από τους αρχαίους προγόνους μας. Αλλά από εκεί και πέρα θεωρώ ότι η χώρα μας – είναι πλέον κοινό μυστικό -, διαθέτει την πλουσιότερη βιοποικιλότητα στην Ευρώπη: έχει πάνω από 1.400 μοναδικά φυτά. Στην Ελλάδα διαθέτουμε ισχυρή μελισσοκομία, τεράστιο μελισσοκομικό κεφάλαιο που συνάδει και με την βιοποικιλότητα που έχουμε και το κλίμα. Και η αλήθεια είναι ότι η φυσική ομορφιά της χώρας, μαζί με αυτά τα χαρακτηριστικά είναι πάρα πολύ ελκυστικά όχι μόνο για τους τουρίστες, αλλά και για επιχειρηματίες του εξωτερικού που πλέον ποθούν τα ελληνικά προϊόντα, να τα φέρουν στην χώρα τους και να τα πουλήσουν ως ποιοτικά αναβαθμισμένα διατροφικά – και όχι μόνο – προϊόντα.

Ξέρετε, όση ώρα σας ακούω μου έρχεται στο μυαλό ένα συγκεκριμένο προϊόν. Μιλάω για το πολύ γνωστό σε όλους μας τσάι του βουνού. Είναι δυνατόν, στην Ελλάδα που έχουμε αυτό το μοναδικό κεφάλαιο, το 93% της αγοράς να καλύπτεται από μια πολυεθνική εταιρεία, η οποία πουλάει τα προϊόντα της στην εγχώρια αγορά;

Αυτό συμβαίνει παραδοσιακά στη χώρα μας. Να σας δώσω ένα ωραίο παράδειγμα. Είχαμε πάει πριν περίπου 6 μήνες με τον κύριο και την κυρία Κουτσιανά να δούμε μια από τις φυτείες μας στον Όλυμπο. Ήταν μια φυτεία ενός έτους με τσάι του βουνού στον Όλυμπο. Ενώ περιηγούμασταν στα κτήματα, η κυρία Κουτσιανά αποφάσισε να πιει ένα τσάι στο χωριό Καρυές. Προς έκπληξή μας, όταν ζητήσαμε τσάι της σερβίρανε το προϊόν μιας πολυεθνικής που έχει τσάι του βουνού… Ο τόπος γεμάτος τσάϊ του βουνού κι εμείς πίνουμε τσάϊ πολυεθνικών εταιρειών. Από αυτό το περιστατικό μπορούμε να οδηγηθούμε σε ένα συμπέρασμα: ή εμείς αδρανούμε και δεν αξιοποιούμε τον φυσικό πλούτο της χώρας ή οι πολυεθνικές κάνουν πάρα πολύ καλά τη δουλειά τους.

Σωστά. Εσείς ωστόσο κάνατε την κίνησή σας.

Την κάναμε. Η Apivita έτσι και αλλιώς τα τελευταία 35 χρόνια – φέτος έχουμε τα γενέθλιά μας – δραστηριοποιούμαστε στο χώρο των αρωματικών – φαρμακευτικών φυτών και εστιάζουμε πάρα πολύ στα μοναδικά ελληνικά φυτά. Συνεχίζοντας την έρευνά μας, προσφάτως βρήκαμε πολύ ενδιαφέροντα στοιχεία γύρω από το τσάι του βουνού, και όχι μόνο σε ένα είδος. Ερευνήσαμε πάνω από 4 διαφορετικά είδη. Κάθε βουνό έχει το δικό του είδος. Καταλήξαμε λοιπόν ότι ακόμα και στα καλλυντικά υπάρχει η δυνατότητα αξιοποίησής των αντιοξειδωτικών ιδιοτήτων του τσαγιού του βουνού. Αυτό και κάναμε, λανσάροντας μια καινούργια σειρά ενυδατικών κρεμών, που βασικό και δραστικό βότανο είναι το τσάι του βουνού. Αυτό είναι πολύ σημαντικό για εμάς, γιατί μας διαφοροποιεί. Έχουμε ένα φυτό το οποίο χαρακτηρίζει την ελληνική χλωρίδα, ήμασταν οι πρώτοι που το αξιοποιήσαμε σε καλλυντικά και θεωρούμε ότι σιγά-σιγά θα αξιοποιηθεί και σε άλλους τομείς.

Ακούγοντας τον κ. Κουτσιανά στα εγκαίνια του νέου σας εργοστασίου τον άκουσα να λέει ότι: «η ελληνική φύση είναι τόσο πλούσια ώστε μπορεί να προμηθεύσει 8 Apivita».Έχει πράγματι η βιοποικιλότητα στον τόπο μας τέτοια δυναμική;

Βεβαίως. Θα μπορούσαμε να έχουμε πολλές Apivita αφού, όπως σας είπα έχουμε 1.400 μοναδικά φυτά. Που σημαίνει 1.400 μοναδικές ευκαιρίες να αναπτύξουμε ανταγωνιστικό πλεονέκτημα. Απλά αυτό θέλει μεθόδευση, συνεργασία και έρευνα. Πρέπει να συνεργαστούν τα πανεπιστήμια, οι εταιρείες, το κράτος.

Εσείς έχετε χτίσει κανάλια επικοινωνίας με τα πανεπιστήμια;

Κοιτάξτε να δείτε, ένας πολύ καλός φίλος μου είπε κάποτε ότι η καινοτομία προϋποθέτει δύο πράγματα. Για να δημιουργηθεί ρεύμα καινοτομίας πρέπει να ανοίξουν και οι πόρτες των πανεπιστημίων και οι πόρτες των επιχειρήσεων. Και σε αυτή την διαδικασία να βοηθήσει και το κράτος. Έτσι, θα μπορέσουμε να γεφυρώσουμε τις υγιείς δυνάμεις αυτού του τόπου και να δημιουργηθεί ένα τεράστιο ρεύμα καινοτομίας ώστε να μπορέσουμε επιτέλους να αξιοποιήσουμε αυτό που απλόχερα μας έχει χαρίσει ο Θεός σε αυτή τη χώρα και να πάμε μπροστά.

Μιλήστε μας για την εργασία που κάνατε στην Apivita για το μέλι.

Κοιτάξτε το μέλι και η μέλισσα δεν είναι απλώς μία εργασία είναι η βασική έμπνευση των ιδρυτών της Apivita της κυρίας Νίκης και του κ. Νίκου Κουτσιανά και των συνεργατών τους. Οι πυλώνες της όλης δραστηριότητάς μας είναι η κοινωνία της μέλισσας, η ελληνική χλωρίδα και η Ιπποκρατική σοφία. Με βάση αυτά, έχουμε κάνει μεγάλη πρόοδο στα 35 χρόνια. Κάνουμε τα δικά μας εκχυλίσματα, αναπτύσσουμε τα δικά μας φυτικά λάδια, αιθέρια έλαια. Από εκεί και πέρα, στο κομμάτι της μελισσοκομίας, έχουμε επενδύσει πάρα πολύ, ιδρύοντας μια θυγατρική που ασχολείται με τεχνογνωσία γύρω από το κομμάτι της μελισσοκομίας και της βελτιστοποίησης των παραγωγικών διαδικασιών. Αυτό γίνεται με στόχο την ποιότητα αλλά και την ποσότητα στο κομμάτι της παραγωγής.

Με δύο λόγια διατηρείτε τις σχέσεις σας με τους μελισσοκόμους, αλλά αναπτύσσετε και τη δική σας τεχνογνωσία;

Ακριβώς. Κι αυτό το κάνουμε προκειμένου να έχουμε όλο και πιο ποιοτικά, όλο και πιο βελτιωμένα προϊόντα πρωτογενούς παραγωγής. Η Ελλάδα αυτή τη στιγμή, και μόνο με βάση το κλίμα και την πλούσια βιοποικιλότητά της θα μπορούσε να δει την μελισσοκομία ως έναν εκ των στρατηγικών πυλώνων ανάπτυξης της πρωτογενούς παραγωγής.

Θα μπορούσε ενδεχομένως να έχει και εντονότερη εξαγωγική δραστηριότητα στον συγκεκριμένο τομέα;

Ασφαλώς. Σε πρόσφατο ταξίδι μας με τον κ. Κουτσιανά στην Ιαπωνία, με αφορμή λανσάρισμα προϊόντος της Apivita, διαπιστώσαμε ότι υπάρχει τεράστια ζήτηση γύρω από ποιοτικά προϊόντα της ελληνικής γης. Το ελαιόλαδο, το κρασί, το μέλι. Ειδικά το μέλι που τους είναι και λίγο άγνωστο, παρότι εισάγουν 48.000 τόνους.

Από αυτούς τους 48.000 τόνους τι μερίδιο αναλογεί στην Ελλάδα;

Δυστυχώς, δεν πρέπει να εξάγουμε πάνω από 50 τόνους… Μπορεί να είμαι και αισιόδοξος. Συνολικά και σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία, εξάγουμε περίπου 700 τόνους. Οπότε πόσο να πηγαίνει στην Ιαπωνία, που δεν είναι και μια εύκολη αγορά;

Είναι θέμα κόστους; Είναι θέμα χαμηλού επιχειρηματικού ενδιαφέροντος από την πλευρά των Ελλήνων;

Κοιτάξτε, το να βρεις κανάλια διανομής και αξιόπιστους συνεργάτες δεν είναι εύκολο. Αλλά από την άλλη πρέπει να είμαστε και εμείς πιο σοβαροί, πιο μεθοδικοί και πιο σταθεροί σε αυτές τις συνεργασίες και να τις χτίσουμε σιγά-σιγά. Θεωρώ ότι αγορές υπάρχουν, κανάλια διανομής υπάρχουν, ζήτηση υπάρχει, δυναμική υπάρχει, αυτό λοιπόν που χρειάζεται είναι μια σοβαρή αντιμετώπιση σε όλα τα επίπεδα και μια ολοκλκηρωμένη στρατηγική.

Πάντως, τα βήματα στην κατεύθυνση της εξωστρέφειας είναι πολύ μικρά στην περίπτωση του μελιού σε σχέση με άλλα προϊόντα, όπως το ελαιόλαδο.

Εννοείται. Ναι, είναι αρκετά πιο χαμηλά, όπως σας είπα δεν εξάγουμε πάνω από 700 τόνους. Ευελπιστώ ωστόσο ότι οι νέοι άνθρωποι να το αλλάξουν αυτό, διότι υπάρχει μεγάλη κινητικότητα. Σιγά – σιγά τυποποιούν τα προϊόντα της μέλισσας και τολμούν να εξάγουν ποιοτικά αναβαθμισμένα μελισσοκομικά προϊόντα υψηλής προστιθέμενης αξίας. Πιστεύω, ότι αν συνταχθούμε όλοι μαζί στην ίδια κατεύθυνση μπορούμε να πετύχουμε πολλά. Πριν απ’ όλα πρέπει να κάνουμε γνωστά τα προϊόντα μας στους τουρίστες που μας επισκέπτονται. Αυτό είναι μια καλή αρχή. Οι ξένοι επισκέπτες της χώρας μας είναι έτοιμοι και έχουν όλη τη διάθεση να δοκιμάσουν ελληνικά προϊόντα, να μας γνωρίσουν, να περάσουν καλά. Έρχονται εδώ από επιλογή και νομίζω ότι η εξωστρέφεια μας πρέπει να ξεκινήσει από αυτούς.

Ξέρετε, όση ώρα σας ακούω σκέφτομαι ότι για να μπορέσει κανείς να απευθυνθεί σε 20 εκατομμύρια καταναλωτές στη χώρα τους – όσοι και οι ξένοι επισκέπτες της Ελλάδας -, θα πρέπει να ξοδέψει ασύλληπτα κονδύλια προβολής. Όλοι αυτοί, λοιπόν, έρχονται μέσα στη χώρα μας.

Ακριβώς. Κοιτάξτε να δείτε, το θέμα δεν είναι να βρεις καταναλωτές, είναι να βρεις πιστούς πελάτες. Ο πιστός πελάτης, θέλει σχέση, θέλει ποιότητα, θέλει εμπειρία, θέλει άλλα πράγματα να του προσφέρεις για να γίνει πελάτης σου. Ένας καταναλωτής αλλάζει περιστασιακά τη χρήση προϊόντων. Ο πελάτης θέλει σχέση. Και θέλει να του προσφέρεις την εμπειρία, την ποιότητα και τη γνώση.

Αλήθεια, μιλώντας για εξωστρέφεια, πως εμφανίζεται η πορεία των οικονομικών αποτελεσμάτων και των εξαγωγικών επιδόσεων της Apivita;

Ένα ενδεικτικό στοιχείο είναι ότι στο τέλος του 2013, είχαμε περίπου 37% από τη διεθνή δραστηριότητα επί συνολικού τζίρου 32,5 εκ ευρώ. Το 2014 θα έχουμε αύξηση τζίρου, ο οποίος αναμένεται να κλείσει στα 39 εκ. ευρώ. Το ποσοστό που θα αναλογεί στις εξαγωγές θεωρούμε ότι ενδεχομένως να ξεπεράσει το 45%. Άρα θα έχουμε αύξηση τζίρου και αύξηση της διεθνούς δραστηριότητας.

Ποιές είναι οι αγορές που έχουν την μεγαλύτερη σημασία για εσάς;

Στην Ισπανία έχουμε θυγατρική, που πάει πάρα πολύ καλά. Είμαστε χρόνια εκεί. Πλέον έχουμε μια πολύ καλή σχέση με την ισπανική αγορά η οποία μοιάζει αρκετά με την ελληνική. Για εμάς έχει ενδιαφέρον γιατί έχουμε επενδύσει εκεί, και πάει καλά. Από κει και πέρα η τεράστια δυναμική είναι στην Ασία, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι η Αμερική και κάποιες χώρες της Ευρώπης δεν έχουν δυνατότητες. Η Ασία όμως, είναι μια χώρα που μας ταιριάζει.

Αν δεν κάνω λάθος έχετε αναπτύξει και σχέσεις με τους Κινέζους μέσω των Κήπων του Ιποκράτη στη Κω;

Πράγματι, κάναμε μια εκδήλωση η οποία είχε ως στόχο να «γεφυρώσει» τον έλληνα και τον Κινέζο Ιποκράτη. Η αλήθεια είναι ότι οι δύο λαοί έχουν αρκετά κοινά χαρακτηριστικά, πλούσιο πολιτισμό και ιστορία. Μας ενώνουν αρκετά στοιχεία όσον αφορά την ποιότητα και τον φυσικό τρόπο ζωής. Οι σύγχρονοι Κινέζοι διψάνε γι’ αυτά. Ξέρετε, τα τρία τελευταία χρόνια όλες οι Ασιατικές χώρες έχουν κάνει μια τρομερή στροφή σε πιο φυσικά ποιοτικά προϊόντα. Και πλέον είναι πολύ πιο δεκτικές σε τέτοιου είδους προϊόντα που αναζητούν αγωνιωδώς.

Το γεγονός ότι η Ελλάδα και ο Πειραιάς έχουν επιλεγεί από τους Κινέζους ως η πύλη τους προς την Ευρώπη, δίνει πρόσθετες δυνατότητες για αύξηση των εμπορικών συνα λλαγών με κατεύθυνση και προς τη Κίνα;

Σίγουρα ανοίγουν πόρτες και νέες δυνατότητες. Το θέμα είναι πως εμείς εστιάζουμε σε αυτό που μας κάνει ανταγωνιστικούς και μοναδικούς. Έχουμε μια αυθεντικότητα σαν χώρα, έχουμε ανταγωνιστικά πλεονεκτήματα, φυσική ομορφιά, βιοποικιλότητα, μελισσοκομικά, πρωτογενή παραγωγή, καταπληκτικούς ανθρώπους, είμαστε τρομερά δυνατοί στη ναυτιλία, έχουμε ανταγωνιστικά πλεονεκτήματα. Θέλει όμως να εστιάσουμε και να επικεντρωθούμε σε αυτά.

Αυτό, πάντως, που κάνει εντύπωση είναι ότι το εγχείρημα της Apivita συνδυάζει το κέφι και την άποψη με ένα σωστό επιχειρηματικό σχήμα.

Κοιτάξτε, για όλα τα πράγματα, απαραίτητη προϋπόθεση είναι να αγαπάς αυτό που κάνεις, και να είσαι παθιασμένος με αυτό που κάνεις. Η οικογένεια Κουτσιανά, έχει δείξει διαχρονικά ότι δεν πιστεύει απλά σε αυτό, ούτε απλά ότι είναι δεσμευμένη. Κυρίως το κάνει πράξη, συνεχίζοντας να βελτιώνεται. Εγώ είμαι βιολόγος περιβάλλοντος. Από επιλογή μου, είμαι σε αυτή την εταιρεία, έχω κάνει το πάθος μου δημιουργία και το εύχομαι σε όλους να έχουν αυτή τη δυνατότητα. Προσωπικά, καμιά μέρα της ζωής μου δεν αισθάνομαι ότι δουλεύω. Νοιώθω ότι δημιουργώ και ότι προσφέρω.

Τι μπορούμε να περιμένουμε από την Apivita το επόμενο διάστημα;

Κοιτάξτε, έχουμε επενδύσει πάρα πολύ στην έρευνα νέων προϊόντων. Αυτό το διάστημα συμμετέχουμε σε συγκεκριμένα ευρωπαϊκά προγράμματα, αναζητώντας θησαυρούς στα φύκια και αλλού. Το ίδιο κάνουμε και στα μελισσοκομικά προϊόντα με στόχο την διαφοροποίησή τους. Θεωρούμε ότι στα επόμενα 2-3 χρόνια θα έχουμε δημιουργήσει πάρα πολύ όμορφα, νέα προϊόντα αλλά και νέες κατηγορίες προϊόντων. Επιτρέψτε μου, όμως να σας πω ότι το βασικό για εμάς, είναι ότι να ενισχυθεί το brandname Ελλάδα. Ένα brandname, που θα βοηθήσει όλες τις επιχειρήσεις, γιατί ας μην γελιόμαστε το brandname Ελλάδα είναι πάρα πολύ δυνατό και μπορεί να παίξει καθοριστικό ρόλο για όλα τα προϊόντα.

Είναι αλήθεια ότι Ιάπωνες τουρίστες, που επισκέπτονται τη χώρα μας, ψάχνουν προϊόντα Apivitaγιατί είναι φθηνότερα σε σχέση με την χώρα τους;

Εντάξει, αυτό συμβαίνει παντού. Τώρα, αυτό είναι σχετικό. Η αλήθεια είναι ότι αγαπάνε πάρα πολύ τα προϊόντα μας. Ο λόγος που τα αγαπάνε είναι διότι είναι αυθεντικά, ποιοτικά, και προσφέρουν αυτά που υπόσχονται. Είναι φυσικά, αποτελεσματικά και ολιστικά. Και αυτό αγγίζει την κουλτούρα τους.

Σας ευχαριστώ θερμά και ελπίζω ότι θα έχουμε την ευκαιρία να τα πούμε και στο εργοστάσιο κάποια στιγμή.

Είστε πάντα καλεσμένος. Πράγματι το εργοστάσιο είναι ένα κόσμημα που πρέπει να το δουν όλοι. Αρκεί να σας πω ότι το πρώτο 6μηνο του 2014 ήλθαν 6.000 μαθητές. Θέλουμε να γίνει ένας πυρήνας, οικολογικής και συναισθηματικής νοημοσύνης και σιγά-σιγά να επενδύσουμε όλοι στη γνώση γιατί χωρίς γνώση και κουλτούρα δεν πρόκειται να πάμε μπροστά.

Και είναι σημαντικό, το γεγονός ότι νέα γενιά βλέπει ένα τέτοιο απτό παράδειγμα. Σας ευχαριστώ θερμά.

Εγώ σας ευχαριστώ.